🌐 VI

💻 Máy tính nhị phân

Máy tính dùng để chuyển đổi giữa số nhị phân và thập phân, đồng thời thực hiện các phép toán số nhị phân. Hữu ích cho lập trình, học khoa học máy tính và thiết kế mạch logic số.

Nhập thập phân → Nhị phân

Nhị phân

Nhập nhị phân → Thập phân

Thập phân

Phép toán nhị phân

Kết quả
Thập phân
HƯỚNG DẪN

Tìm hiểu thêm

01

Nhị phân là gì?

Nhị phân là hệ đếm chỉ dùng hai chữ số: 0 và 1. Máy tính xử lý mọi dữ liệu bằng nhị phân, biểu diễn trạng thái BẬT/TẮT của mạch số. Ví dụ, số thập phân 5 là 101 trong nhị phân, và số thập phân 10 là 1010 trong nhị phân.

02

Cách chuyển nhị phân sang thập phân

Để đổi nhị phân sang thập phân, hãy nhân từng chữ số với lũy thừa của 2 rồi cộng lại. Ví dụ, số nhị phân 1011 là (1×2³)+(0×2²)+(1×2¹)+(1×2⁰) = 8+0+2+1 = 11 (thập phân). Máy tính này thực hiện các chuyển đổi đó ngay lập tức.

03

Cách chuyển thập phân sang nhị phân

Để đổi thập phân sang nhị phân, hãy chia số thập phân cho 2 nhiều lần và đọc các số dư theo thứ tự ngược lại. Ví dụ, chuyển số thập phân 13: 13÷2=6 dư 1, 6÷2=3 dư 0, 3÷2=1 dư 1, 1÷2=0 dư 1, đọc ngược lại được 1101 (nhị phân).

04

Phép cộng và phép trừ nhị phân

Phép cộng nhị phân theo các quy tắc: 0+0=0, 0+1=1, 1+0=1, 1+1=10 (có nhớ). Ví dụ, 101 + 11 = 1000. Phép trừ sẽ mượn 2 từ hàng cao hơn khi cần. Máy tính này tự động xử lý nhớ và mượn.

05

Phép nhân và phép chia nhị phân

Phép nhân nhị phân tương tự thập phân nhưng đơn giản hơn. Chỉ có các quy tắc: 0×0=0, 0×1=0, 1×0=0, 1×1=1. Phép chia hoạt động như chia thập phân nhưng được tính bằng nhị phân. Trong lập trình, các phép dịch bit cho phép nhân/chia nhanh.

06

Ứng dụng thực tế của nhị phân

Nhị phân được dùng rộng rãi trong lập trình, tính subnet mask mạng, thiết lập quyền tệp (chmod), xử lý ảnh số, mã hóa và nhiều lĩnh vực khác. Nhiều tác vụ liên quan đến máy tính như địa chỉ IP, địa chỉ MAC, cờ bit và mã màu đều dựa trên nhị phân.

Câu hỏi thường gặp

Số âm được biểu diễn trong nhị phân như thế nào?
Máy tính thường dùng bù hai để biểu diễn số âm. Máy tính này tập trung vào chuyển đổi và phép toán với số nguyên dương, nên hãy kiểm tra dấu cẩn thận nếu kết quả phép trừ có thể âm.
Có giới hạn số chữ số tôi có thể nhập không?
Giá trị nhị phân thường được xử lý theo độ rộng 8-bit, 16-bit hoặc 32-bit. Nhập chuỗi nhị phân quá dài có thể vượt quá giới hạn kích thước số nguyên thường dùng trong lập trình, vì vậy hãy lưu ý khi chuyển đổi số lớn.
Nhị phân liên quan gì đến hexadecimal?
Cứ 4 chữ số nhị phân sẽ ánh xạ chính xác sang 1 chữ số hexadecimal (ví dụ: 1111 = F). Vì vậy, các số nhị phân dài thường được đổi sang hexadecimal để ngắn hơn và dễ đọc hơn.
Máy tính xử lý số dư trong phép chia nhị phân như thế nào?
Phép chia nhị phân có thể tạo ra thương và số dư giống như phép chia thập phân. Khi phép chia không chia hết, chỉ hiển thị thương nguyên; nếu muốn kết quả phân số thì cần một phép tính riêng.
Điều gì xảy ra nếu tôi nhập ký tự khác 0 hoặc 1?
Số nhị phân chỉ dùng các chữ số 0 và 1, nên bất kỳ ký tự nào khác sẽ gây lỗi hoặc không cho tính toán. Hãy kiểm tra kỹ rằng dữ liệu nhập chỉ gồm 0 và 1 trước khi chuyển đổi.